Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Vai trò của tôn giáo trong đời sống chính trị hiện đại ở một số quốc gia Châu Phi - Trung Đông

14/07/2017


Cơ quan soạn thảo: Viện Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông, Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Tác giả :
  • TS. Lê Đức Hạnh

Năm xuất bản: 2016

Số trang: 275

Châu Phi và Trung Đông là khu vực mà tôn giáo giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong hệ thống chính trị. Ở khu vực này tôn giáo luôn là yếu tố thúc đẩy xã hội phát triển hoặc ngược lại là yếu tố bất ổn, kìm hãm sự phát triển mà điển hình là tư tưởng cực đoan. Chính vì thế, việc nghiên cứu để tìm hiểu vai trò của tôn giáo luôn được coi là vấn đề cấp thiết nhằm thấy được những nét tương đồng và khác biệt trong quan hệ tôn giáo với chính trị giữa Việt Nam và một số nước Châu Phi và Trung Đông.

Trước thực tế nêu trên, tháng 11/2016, Nhà Xuất bản Khoa học xã hội đã phát hành ấn phẩm mang tên “Vai trò của tôn giáo trong đời sống chính trị hiện đại ở một số quốc gia Châu Phi - Trung Đông" do TS. Lê Đức Hạnh, Viện Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông chủ biên. Cuốn sách là kết quả của đề tài được thực hiện trong 2 năm 2013-2015 do Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam là cơ quan chủ quản, Viện Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông là cơ quan chủ trì.

Ngoài phần Mở đầu, cuốn sách được cấu trúc thành 3 chương như sau: Chương 1: Tình hình, đặc điểm tôn giáo và chính trị ở Châu Phi và Trung Đông; Chương 2: Vai trò của tôn giáo trong đời sống chính trị hiện đại ở một số quốc gia Châu Phi - Trung Đông: Saudi Arabia; Israel, Nam Phi; Chương 3: Tác động của tôn giáo đối với các quốc gia và khu vực Châu Phi - Trung Đông.

Tại chương 1, các tác giả đã chỉ rõ tình hình, đặc điểm tôn giáo và chính trị ở Châu Phi - Trung Đông qua 5 khía cạnh đó là: tình hình và đặc điểm hội giáo; sự gia tăng Kitô hữu, Kitô giáo; tình hình và đặc điểm của Do Thái giáo; các đặc điểm chính trị trong quan hệ với tôn giáo; và một số vấn đề đặt ra về tôn giáo trong bối cảnh hiện nay. Dựa trên những phân tích hệ thống các tác giả khẳng định: Đây là khu vực có nhiều nét tương đồng nhất là phần lớn người dân khu vực này theo 2 tôn giáo lớn là Hồi giáo và Kitô giáo. Hai tôn giáo này có vai trò đặc biệt quan trọng, có tác động tới hầu hết các lĩnh vực trong đời sống chính trị, văn hóa và xã hội ở mỗi quốc gia.

Chương 2 được các tác giả dành phần lớn nội dung để phân tích về 3 giáo lớn ở khu vực này đó là: Hồi giáo ở Saudi Arabia; Do Thái ở Israel và Kitô giáo ở Nam Phi. Qua những nét khái quát về các Giáo nói chung, các tác giả nhận định: Thứ nhất, Hồi giáo ở Saudi Arabia chiếm một vị trí thống trị trong hệ thống chính trị tại khu vực này. Người đứng đầu nền quân chủ chuyên chế là Quốc Vương cũng phải tuân thủ theo Luật Hồi giáo, Hội đồng Bộ trưởng và Hội đồng Tư vấn cũng chịu ảnh hưởng bởi các quy định nghiêm ngặt các quy định liên quan phẩm chất bổ nhiệm, thẩm quyền và nghĩa vụ… Thứ hai, Do Thái hiện đang tồn tại 3 phái chính là: Do Thái Chính thống; Do Thái Bảo thủ và Do Thái Cải cách. Thông qua các bộ kinh quan trọng như Kinh Torah, Kinh Talmud, hoạt động văn hóa, chính trị của người Do Thái luôn vận động và điều tiết qua 2 bộ Kinh quan trọng này. Người Do Thái cho rằng “Tài sản có thể bị mất, chỉ có tri thức và trí tuệ thì mãi mãi còn”, vì vậy, người Do Thái đặc biệt coi trọng giáo dục, coi trọng học vấn, đề cao khả năng phân tích. Đó cũng là nguyên nhân lý giải vì sao người Do Thái có nhiều đóng góp về mặt trí thức cho nhân loại. Thứ ba, nghiên cứu tình hình Kitô giáo ở Nam Phi cho thấy các giáo hội Kitô có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi chính trị, giải quyết xung đột và hòa giải dân tộc. Tuy nhiên, Nam Phi vẫn đã và đang đứng trước thách thức liên quan đến quy định về quyền lợi của người dân, nhất là dân tộc thiểu số và tín ngưỡng của họ. Bên cạnh đó, việc xuất hiện thêm 2 phong trào mới trong nội bộ Kitô giáo là phong trào Ngũ Tuần và Ân Tứ cũng đang gây nên những bất ổn nhất định bên trong giáo hội, là nguyên nhân của nhiều xung đột giữa nhiều giáo đoàn tại Nam Phi…

Chương 3 tập trung về các vấn đề đánh giá, nhận xét về chính sách và tác động của các tôn giáo ở các quốc gia. Qua đó, các tác giả đưa ra một số gợi ý cho Việt Nam trong quan hệ giữa nhà nước và tôn giáo cụ thể là: Tạo cơ chế để tôn giáo có thể đóng góp hữu ích cho công cuộc phát triển đất nước; Phát huy vai trò của tôn giáo trong ngoại giao nhân dân. Các tác giả cho rằng tôn giáo nào cũng có những đường hướng hành đạo gắn bó với dân tộc. Việc tạo điều kiện để các tôn giáo tham gia nhiều hơn, tốt hơn vào các lĩnh vực văn hóa - xã hội của đất nước chính là động lực nhằm phát huy tiềm năng vốn có của mỗi tôn giáo vì tôn giáo chính là văn hóa, là nguồn lực để phát triển xã hội. Đồng thời, khi được chung tay xây dựng và bảo vệ đất nước, chức sắc, tín đồ, nhà tu hành sẽ càng thấy rõ hơn nhiệm vụ của mình để có thêm nhiều đóng góp thiết thực hơn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Hy vọng với các nội dung như trên, cuốn sách sẽ trở thành tài liệu tham khảo bổ ích với nhiều độc giả.

Xin trân trọng giới thiệu./.

Phạm Vĩnh Hà


Các tin đã đưa ngày: