Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Đối sách của Nhật Bản, Hàn Quốc trước sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc

30/11/2017


Tác giả :
  • TS. Trần Quang Minh (chủ biên)

Năm xuất bản: 2017

Số trang: 272

 

Được coi là khu vực năng động nhất trong nền kinh tế thế giới, với đầu tầu tăng trưởng về kinh tế là Trung Quốc, tuy nhiên khu vực này cũng đang tiềm ẩn khá nhiều rủi ro về bất ổn chính trị và an ninh kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009. Sau gần 40 năm mở cửa kể từ năm 1978, sự trỗi dậy nhanh chóng của Trung Quốc và sự điều chỉnh chính sách đối nội và đối ngoại được thông qua tại Đại hội lần thứ XVIII của Đảng Cộng sản Trung Quốc, mà một trong những mục tiêu quốc gia này muốn đạt tới là trở thành một cường quốc biển và gia tăng sức mạnh mềm văn hóa, đã và đang đặt ra những thách thức lớn trong chính sách đối ngoại của các nước đối với Trung Quốc.

Về mặt văn hóa, Trung Quốc chủ trương gia tăng sức mạnh mềm văn hóa bằng cách tăng cường đầu tư cho các hoạt động về truyền thanh, truyền hình để quảng bá hình ảnh của Trung Quốc ra nước ngoài. Trước sự trỗi dậy của Trung Quốc và những tham vọng được thể hiện trong sự điều chỉnh chiến lược phát triển trong những năm gần đây, các nước trong khu vực như Nhật Bản và Hàn Quốc đã kịp thời đưa ra những chính sách phù hợp với tình hình thực tế.

Năm 2017, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản cuốn: “Đối sách của Nhật Bản, Hàn Quốc trước sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc” do TS. Trần Quang Minh làm chủ biên. Cuốn sách là một phần kết quả nghiên cứu của Chương trình nghiên cứu trọng điểm cấp Bộ: “Sự điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển mới của Trung Quốc, tác động đến thế giới, khu vực và Việt Nam”. Nội dung của cuốn sách được trình bày trong 3 chương: Chương 1. Tác động của sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc tới Nhật Bản, Hàn Quốc; Chương 2. Phản ứng chính sách của Nhật  Bản, Hàn Quốc trước sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc; Chương 3. Đánh giá, dự báo triển vọng của quan hệ Trung Quốc – Nhật Bản – Trung Quốc – Hàn Quốc và những tác động tới Việt Nam.

Ở chương 1 trên cơ sở đưa ra những nhận diện, đánh giá của Nhật Bản, Hàn Quốc về sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc, các tác giả đã phân tích những tác động trước sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc. Đối với Nhật Bản, những tác động về mặt kinh tế và chính trị - an ninh được thể hiện: Nhật Bản ngày càng trở nên phụ thuộc vào Trung Quốc cả về xuất khẩu lẫn nhập khẩu; Làm thay đổi mô hình phát triển kinh tế ở Đông Á từ trước đến nay vốn do Nhật Bản chi phối, từ mô hình “đàn nhạn bay” sang mô hình “nhảy cóc”; Thúc đẩy Nhật Bản tăng cường chủ nghĩa khu vực kết hợp với chủ nghĩa đa phương trong chính sách kinh tế đối ngoại của mình; Đẩy mạnh cạnh tranh giữa Nhật Bản với Trung Quốc trên các địa bàn chiến lược; Kích động chủ nghĩa dân tộc ở Nhật Bản. Đối với Hàn Quốc, những tác động ở phương diện kinh tế, đặc biệt là hợp tác kinh tế với Trung Quốc được cho là tích cực nhất. Về mặt an ninh – chính trị, chính phủ Hàn Quốc đánh giá cao những nỗ lực của Trung Quốc trong việc giải quyết các vấn đề khu vực và thế giới trong thời gian gần đây và cho rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc mang lại nhiều cơ hội cho Hàn Quốc hơn là các mối đe dọa.

Trong chương 2, trước sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc, Nhật Bản đã có những phản ứng chính sách sau: 1/ Thực hiện chính sách ngoại giao đối trọng và phòng ngừa; 2/ Tăng cường khả năng quân sự; 3/ Củng cố liên minh an ninh Nhật -  Mỹ; 4/Tăng cường hợp tác an ninh với Úc, Ấn Độ, Hàn Quốc; 5/ Củng cố quan hệ chặt chẽ hơn đối với các nước Đông Nam Á; 6/ Nỗ lực duy trì quan hệ hợp tác với Trung Quốc. Phản ứng chính sách của Hàn Quốc là duy trì liên minh với cả Mỹ và Trung Quốc đế đối trọng lại với ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Một mặt, Hàn Quốc vẫn phát triển mối quan hệ đồng minh với Mỹ, mặt khác vẫn tiếp tục duy trì quan hệ tốt với Trung Quốc, đồng thời tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực Đông Bắc Á thông qua chính sách “Sáng kiến hòa bình và hợp tác Đông Bắc Á”

 Trên cơ sở những đánh giá, dự báo tác động của quan hệ Trung Quốc – Nhật Bản và Trung Quốc – Hàn Quốc  tới Việt Nam ở chương 3, các tác giả đã đề xuất một số gợi ý chính sách đối với Việt Nam trong quan hệ với ba nước Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản: Thứ nhất, cần theo dõi sát sao những thay đổi trong quan hệ chính trị - an ninh giữa các quốc gia này; Thứ hai, thể hiện quan điểm nhất quán, giữ vững nguyên tắc chung sống hòa bình, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, đồng thời kêu gọi tất cả các bên tôn trọng luật pháp quốc tế, cùng kiềm chế, giải quyết tranh chấp bằng con đường thương lượng hòa bình; Thứ ba, chú trọng thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược đi vào chiều sâu và hiệu quả với cả Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc; Thứ tư, tích cực phát huy vai trò của ASEAN và các cơ chế, diễn đàn hợp tác khu vực tự do ASEAN trong hợp tác với ba nước Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng đề xuất những chính sách cụ thể về kinh tế và an ninh khu vực đối với từng nước Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Cuối cùng nhóm tác giả khẳng định, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đều là những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, do đó, chính sách đối ngoại của Việt Nam đối với các đối tác này cần đặc biệt tỉnh táo và thận trọng. Bởi lẽ việc xử lý hiệu quả quan hệ với cả ba nước này có ý nghĩa vô cùng thiết thực đối với Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Với những nội dung trên, hy vọng cuốn sách là nguồn tài liệu hữu ích đối với  các nhà nghiên cứu, những nhà hoạch định chính sách và những độc giả quan tâm tới những đối sách của các nước chịu ảnh hưởng nhất định trước sự trỗi dậy và điều chỉnh chiến lược phát triển của Trung Quốc.

Xin trân trọng giới thiệu.

Nguyễn Minh Hồng

 

 


Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: