Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • 7.1 sach hang nam

Điều chỉnh chiến lược & phương thức phát triển mới của Trung Quốc và những tác động tới Liên bang Nga

27/03/2018


Tác giả :
  • TS. Đặng Minh Đức (Chủ biên)

Năm xuất bản: 2017

Số trang: 380

 

Sau gần 40 năm cải cách và mở cửa kể từ năm 1978, Trung Quốc đã thu được nhiều thành tựu to lớn, trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới từ năm 2010. Đại hội lần thứ XVIII Đảng Cộng sản Trung Quốc diễn ra năm 2012 đã đánh dấu giai đoạn phát triển mới của Trung Quốc. Mục tiêu quan trọng của giai đoạn phát triển mới này là đưa Trung Quốc trở thành cường quốc hàng đầu thế giới với khẩu hiệu “Giấc mơ Trung Quốc” hướng tới “phục hưng dân tộc Trung Hoa vĩ đại”. Để thực hiện mục tiêu này, Trung Quốc đã đề ra một số chủ trương, đường lối điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển, trong đó biện pháp chuyển đổi phương thức phát triển kinh tế theo hướng coi thị trường đóng vai trò quyết định trong việc phân bổ nguồn lực, thay đổi chức năng của chính phủ…

Đối với nước Nga, kể từ sau cuộc khủng hoảng Ukraina, nước Nga điều chỉnh chính sách hướng sang phía Đông và hợp tác ngày càng chặt chẽ với Trung Quốc. Nhiều đánh giá của các học giả cho rằng quan hệ “đồng minh chiến lược” Nga – Trung là “mối quan hệ thiếu niềm tin chiến lược”. Là một quốc gia có vị trí địa chiến lược quan trọng, lại giáp với nước láng giềng Trung Quốc, đòi hỏi Việt Nam phải chú trọng trong quan hệ, đặc biệt trong xử lý vấn đề Biển Đông, vấn đề hợp tác kinh tế với Trung Quốc, trong việc học tập và trao đổi kinh nghiệm mô hình phát triển và ý thức hệ… Sự xích lại gần nhau trong quan hệ Nga – Trung Quốc được thể hiện ở sự hợp tác chặt chẽ trên tất cả các lĩnh vực giữa hai nước, trong đó có vấn đề về năng lượng và quân sự, có tác động mạnh tới Việt Nam.

Năm 2017, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản cuốn sách chuyên khảo với tựa đề: “Điều chỉnh chiến lược & phương thức phát triển mới của Trung Quốc và những tác động tới Liên bang Nga” do TS. Đặng Minh Đức làm Chủ biên. Cuốn sách là một trong những  kết quả nghiên cứu thuộc Chương trình nghiên cứu trọng điểm cấp Bộ “Sự điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển mới của Trung Quốc, tác động đến thế giới, khu vực và Việt Nam”. Nội dung của cuốn sách được trình bày trong 4 chương. Chương I. Quan điểm của Liên bang Nga về việc điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển mới của Trung Quốc; Chương II. Dự báo phát triển của Trung Quốc và những điều chỉnh chính sách của Liên bang Nga từ việc điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển mới của Trung Quốc; Chương III. Một số dự báo tác động tới Liên bang Nga, Mỹ và các khu vực từ việc điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển mới của Trung Quốc; Chương IV. Một số gợi mở cho Việt Nam.

Trong chương I, nhóm tác giả tập trung phân tích hai nội dung chính: Thứ nhất, những nhân tố tác động đến việc điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển mới của Trung Quốc; Thứ hai, những thách thức đặt ra và quan điểm của Liên bang Nga về việc điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển mới của Trung Quốc. Trước những điều chỉnh chiến lược phát triển và phương thức phát triển mới của Trung Quốc từ sau Đại hội XVIII Đảng Cộng sản Trung Quốc, các học giả, các nhà chính trị, nghiên cứu ở Nga đã đánh giá những điều chỉnh chính sách của Trung Quốc sẽ tiếp tục đường lối về hồi sinh dân tộc, cải cách và công khai, xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc, sẵn sàng thể hiện ý chí chính trị để giải quyết những vấn đề khó khăn cho sự vận động trên con đường này.

Những nội dung chính của chương II bao gồm: Dự báo những kịch bản phát triển của Trung Quốc; Phân tích phản ứng chính sách của Liên bang Nga về việc điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển mới của Trung Quốc trên các lĩnh vực an ninh đối ngoại, quốc phòng, kinh tế, thương mại, năng lượng, di cư và biên giới, chiến lược “một vành đai, một con đường”, “quốc tế hóa đồng nhân dân tệ”. Với tham vọng thực hiện mục tiêu, chiến lược quốc tế hóa đồng nhân dân tệ, Trung Quốc đã sử dụng nhiều công cụ để đồng tiền của mình lưu thông, dự trữ ở các đối tác.

Trung Quốc đã có trước những điều chỉnh các chính sách phát triển của mình, thực hiện mục tiêu và tham vọng trở thành nước có vai trò quyết định thế giới. Điều này tác động rất lớn tới nhiều quốc gia, khu vực. Do đó, trong phạm vi chương III, nhóm tác giả phân tích những dự báo tác động chủ yếu của việc Trung Quốc điều chỉnh chiến lược, phương thức phát triển mới tới một số quốc gia và khu vực gồm: Nga, Mỹ, Liên minh Châu Âu, Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO), BRICS và ASEAN.

Chương IV, trên cơ sở đưa ra những dự báo về quan hệ Liên bang Nga – Trung Quốc và những tác động tới Việt Nam, cuốn sách cũng có một số hàm ý chính sách đối với Việt Nam. Nhóm tác giả khẳng định, để phát triển đất nước, Việt Nam cần tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức cụ thể là: Thứ nhất, nhận diện, hiểu đúng chiến lược phát triển hòa bình của Trung Quốc, tận dụng chiến lược thời cơ để củng cố quan hệ với Trung Quốc, không để quan hệ Việt Nam – Trung Quốc rơi vào khủng hoảng; Thứ hai, do Việt Nam có vị trí địa chiến lược quan trọng nên có thể và cần phải khai thác để nhanh chóng chấn hưng đất nước khi các cường quốc còn thủ thế, vừa kiềm chế vừa nhân nhượng hợp tác với nhau; Thứ ba, trong quá trình giải quyết tranh chấp chủ quyền trên biển Đông, cần thúc đẩy trao đổi song phương với Trung Quốc và các bên liên quan. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần tiếp tục chú trọng hợp tác với Liên bang Nga trên một số lĩnh vực sau: Về quan hệ thương mại – đầu tư, cả hai phía Việt Nam – Nga sẽ chú trọng hơn, đi vào giai đoạn tăng tốc nhanh hơn, năng động hơn tương xứng với mối quan hệ hợp tác đối tác chiến lược toàn diện mà hai bên đặt ra; Về quan hệ trong lĩnh vực năng lượng, hiện có rất nhiều triển vọng cũng sẽ là lĩnh vực phát huy được lợi thế so sánh, phục vụ được đường lối phát triển của cả hai phía; Trong quan hệ trong lĩnh vực an ninh – quốc phòng, hai bên cũng sẽ đi vào chiều sâu, thực chất hơn góp phần đảm bảo an ninh khi Trung Quốc mở rộng hiện thực hóa tham vọng ở Biển Đông.

Với những nội dung trên, hy vọng cuốn sách là nguồn tài liệu hữu ích đối với các nhà nghiên cứu, những nhà hoạch định chính sách và những độc giả quan tâm tới những điều chỉnh chiến lược cũng như phương thức phát triển mới của Trung Quốc đã tác động thế nào tới Liên bang Nga, qua đó có thể dự báo những tác động tới Việt Nam và có những ứng phó biến thách thức thành cơ hội trong thời gian tới.

Xin trân trọng giới thiệu.

Nguyễn Minh Hồng

 


Khoa học xã hội

Các tin đã đưa ngày: