Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
  • Thư viện điện tử và kho tin
  • Đề tài nghiên cứu cấp bộ
  • Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước
  • Tham khảo tạp chí
  • Sách toàn văn
  • Thư điện tử
  • Chính phủ
  • bkt - chu tich
  • 3.5 top logo - tin hoi nghi hoi thao

Hội thảo khoa học “Nghiên cứu tư liệu Hán Nôm về biển đảo và biên giới của dòng họ Nguyễn Huy ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh”

25/04/2017

Sáng ngày 21 tháng 4 năm 2017, tại Hội trường 3C nhà B, trụ sở số 1, Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội, hội thảo "Nghiên cứu tư liệu Hán Nôm về biển đảo và biên giới của dòng họ Nguyễn Huy ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh” đã diễn ra dưới sự chủ trì của Viện Nghiên cứu Hán Nôm và sự phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh và Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh. Hội thảo được tổ chức nhằm đánh giá hệ thống tư liệu lịch sử của dòng họ Nguyễn Huy (Trường Lưu) liên quan đến biên giới và biển đảo Việt Nam, phân tích tầm quan trọng của tư liệu cũng như cung cấp những chứng cứ lịch sử của Việt Nam đối với lãnh thổ và hải đảo trong bối cảnh hiện nay, qua đó đề xuất phương án bảo tồn và phát huy giá trị của khối tư liệu này làm cơ sở lập hồ sơ xếp hạng di sản tư liệu UNESCO.

TS. Nguyễn Tuấn Cường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Trưởng ban tổ chức Hội thảo phát biểu khai mạc  

Dòng họ Nguyễn Huy ở Trường Lưu nổi tiếng với nhiều người đỗ đạt, nhiều nhân vật nổi tiếng trong lịch sử trên các lĩnh vực chính trị, ngoại giao, học thuật, giáo dục, văn hóa, văn học, lịch sử, địa lý, y học. Từ cuối thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XX, dòng họ này liên tục 12 thế hệ có người học hành đỗ đạt. Chỉ tính riêng trong 2 triều Lê, Nguyễn đã có 32 vị Hương Cống, Cử nhân, Sinh đồ, Nho sinh. Đời thứ 10 có hai vị Đại khoa và anh em Thám hoa Nguyễn Huy Oánh và Tiến sĩ Nguyễn Huy Quýnh. Các thế hệ dòng họ Nguyễn Huy (Trường Lưu) cũng đã biên soạn nhiều tác phẩm Hán Nôm. Nội dung của những tác phẩm này phản ánh đa chiều về lịch sử và văn hoá của Việt Nam nói chung, hoạt động học thuật và văn hoá của các tác gia dòng họ nói riêng, trong các thế kỷ từ XVII - XX.

Tham dự Hội thảo có về phía Viện Nghiên cứu Hán Nôm có TS. Nguyễn Tuấn Cường, Viện trưởng, Trưởng ban Tổ chức Hội thảo; TS. Nguyễn Hữu Mùi, Phó Viện trưởng, Phó Trưởng ban tổ chức Hội thảo và các nhà khoa học. Về phía tỉnh Hà Tĩnh có ông Đỗ Khoa Văn, Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ Hà Tĩnh; Ông Nguyễn Trí Sơn, Giám đốc Bảo tàng Hà Tĩnh; đại diện lãnh đạo các Phòng thuộc Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Văn hoá, Thể thao, Du lịch Hà Tĩnh; đại diện lãnh đạo xã Trường Lộc, Hà Tĩnh. Các khách mời là đại diện của: các trường đại học, các viện nghiên cứu, Ủy ban UNESCO, văn phòng UNESCO tại Việt Nam, Ban Biên giới Quốc gia, Bộ Công An, Trung tâm Văn miếu Quốc tử giám, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I, Câu lạc bộ Hán Nôm tỉnh Nghệ An, các nhà nghiên cứu sử học cùng các học giả nghiên cứu trong và ngoài nước và đại diện của hậu duệ dòng họ Nguyễn Huy ở một số tỉnh trong cả nước.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Nguyễn Tuấn Cường đã nhiệt liệt chào mừng sự hiện diện của đông đảo các nhà nghiên cứu, các chuyên gia, nhà quản lý, lãnh đạo tỉnh và lãnh đạo các tổ chức đến dự Hội thảo. Trong báo cáo đề dẫn Hội thảo, TS. Nguyễn Tuấn Cường đã giới thiệu sơ lược dòng họ Nguyễn Huy ở Trường Lưu, huyện Nghi Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Tính đến nay, các công trình nghiên cứu về dòng họ này đã cho ra đời 4 kỷ yếu hội thảo, 2 luận án tiến sĩ, 10 cuốn sách nghiên cứu và biên dịch. Đặc biệt, năm 2016, Mộc bản Trường học Phúc Giang được công nhận là Di sản Tư liệu thuộc chương trình ký ức thế giới khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của UNESCO. Đây là một sự kiện đặc biệt, bởi lần đầu tiên một di sản địa phương của dòng học đã được UNESCO công nhận và đánh giá cao.

Nội dung của Hội thảo lần này tập trung nghiên cứu ba tác phẩm Hán Nôm của dòng họ Nguyễn Huy có ghi chép về biển đảo và biên giới: Quảng Thuận đạo sử tập, Hoàng hoa sứ trình đồ, Bắc dư tập lãm, bao gồm các vấn đề: (1) Vấn đề văn bản học; (2) Giá trị của ba văn bản Hán Nôm kể trên đối với việc khẳng định chủ quyền biển đảo và biên giới Việt Nam; (3) Vấn đề bảo tồn và phát huy hệ thống tư liệu của dòng họ Nguyễn Huy trong mối tương quan với tư liệu Hán Nôm về biển đảo và biên giới.

  Các học giả chủ trì buổi Hội thảo  

Hội thảo nhận được 12 tham luận của 12 tác giả là các nhà khoa học, các lãnh đạo ban ngành đến từ Hà Tĩnh, Nghệ An, trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Sử học. Các tham luận được trình bày tại Hội thảo được chia thành 2 tiểu ban. Ngoài báo cáo đề dẫn về nghiên cứu tư liệu Hán Nôm về biển đảo và biên giới của dòng họ Nguyễn Huy, nội dung của các tham luận thể hiện rõ nét ở hai đặc điểm:

- Thứ nhất, khảo cứu văn bản và giá trị tư liệu qua 3 tác phẩm Hán Nôm của dòng họ Nguyễn Huy, qua đó khai thác giá trị đối với việc nghiên cứu dư địa chí, biên giới lãnh thổ và biển đảo Việt Nam. Trong đó đặc biệt khảo sát kỹ hoặc tiếp tục nghiên cứu dưới nhiều góc độ của văn bản Hoàng hoa sứ trình đồ Quảng Thuận đạo sử tập như: vấn đề văn bản học, vấn đề bản đồ đi sứ, bản đồ biên giới, hải đảo. Hai tác phẩm đã ghi lại/vẽ lại hành trình đi sứ và hành trình mở mang bờ cõi về phương Nam;

- Thứ hai, đề xuất vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị đối với ba tập sách.

  Toàn cảnh buổi Hội thảo  

Nội dung một số bài viết nhận định Hoàng hoa sứ trình đồ là tập tư liệu độc đáo tổng hợp đầy đủ về hành trình đi sứ, là tập tư liệu còn lưu giữ được của một dòng họ về quan hệ bang giao giữa Việt Nam và Trung Hoa, một hình thức ngoại giao mà ngày nay không tồn tại. Trên cơ sở tham khảo và biên tập các tư liệu của các sứ bộ trước, bổ sung phần thực tế qua chuyến đi của mình, tác giả Hoàng hoa sứ trình đồ đã biên soạn nên một tư liệu rất có ích cho các đoàn sứ bộ sau này. Một số tham luận khẳng định di sản tư liệu Hoàng hoa sứ trình đồ hoàn toàn đáp ứng các tiêu chí của việc đề cử Danh mục Di sản Tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới.

Bên cạnh đó, một số tham luận khác hướng tới việc trao đổi, tìm tòi, nghiên cứu để bổ sung nhiều tư liệu có thể đề cử Danh mục Di sản Tư liệu Chương trình ký ức Thế giới về hoạt động ngoại giao giữa Việt Nam và Trung Hoa từng tồn tại trong suốt thiên niên kỷ qua, mà ngày nay những hoạt động ngoại giao ấy đã có sự chuyển đổi hệ hình trong mối quan hệ liên quốc gia ở thời kỳ toàn cầu hóa, quốc tế hóa.

Trên cơ sở các tham luận được trình bày, các ý kiến trao đổi, thảo luận của các chuyên gia, nhà khoa học xoay quanh những vấn đề chính: Sự cần thiết của việc so sánh đối chiếu bản đồ hành trình đi sứ Trung Hoa với những văn bản trước đó; so sánh văn bản Hoàng hoa sứ trình đồ với văn bản Phụng sứ Yên Đài tổng ca; Những tư liệu là bằng chứng về ý thức toàn vẹn lãnh thổ cũng như khẳng định chủ quyền biên cương, biển đảo của cha ông ta trong lịch sử...

  Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại buổi Hội thảo  

Hội thảo là diễn đàn trao đổi hữu ích đối với các chuyên gia, nhà khoa học, đưa ra những phát hiện mới về 3 văn bản Quảng Thuận đạo sử tập, Hoàng hoa sứ trình đồ Bắc dư tập lãm. Hệ thống tư liệu về biển đảo và biên giới do dòng họ Nguyễn Huy tạo tác trong lịch sử đã làm phong phú thêm hệ thống tư liệu về biển đảo và biên giới của nước ta cũng như chứng minh cho ý thức của một dòng họ về chủ quyền biển đảo và biên giới của đất nước. Kết quả của Hội thảo sẽ giúp cho Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh có cơ sở khoa học đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh lập hồ sơ gửi Ủy ban Quốc gia Chương trình ký ức thế giới tại Việt Nam, Ủy ban UNESCO tại Việt Nam xem xét đề cử chương trình Ký ức thế giới trong năm 2017.

Nguyễn Minh Hồng

Các tin đã đưa ngày: