Đồ gốm tiền Đông Sơn ở Phú Thọ và Vĩnh Phúc

Vĩnh Phúc và Phú Thọ về địa giới hành chính là 2 tỉnh riêng biệt, nhưng trong không gian văn hóa truyền thống thì 2 tỉnh có những nét tương đồng không tách rời nhau. Đây là vùng đất chứa đựng những truyền thuyết, huyền thoại và kỳ tích ngay từ buổi đầu dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Trải qua các cuộc thám sát và khai quật các di tích Tiền Đông Sơn trên địa bàn 2 tỉnh này trong 50 năm qua, các nhà khảo cổ đã phát hiện được một khối lượng di tích, di vật rất lớn được làm từ đá, kim loại, xương và nhất là đồ gốm. Các di tích, di vật này, đặc biệt là đồ gốm thực sự đã góp phần chủ yếu để tìm hiểu tính chất đặc điểm, quá trình phát triển đời sống kinh tế, văn hóa - xã hội của thời đại Hùng Vương dựng nước. Vì vậy, việc lựa chọn nghiên cứu đồ gốm Tiền Đông Sơn ở Phú Thọ và Vĩnh Phúc xét về mặt nào đó, cũng là tiêu biểu đại diện cho đồ gốm thời đại đồ đồng thau ở lưu vực sông Hồng.

Theo NCS việc nghiên cứu đề tài này sẽ góp phần nâng cao nhận thức và hiểu biết về giá trị lịch sử, văn hóa, kỹ thuật, nghệ thuật kết tinh trên đồ gốm Tiền Đông Sơn. Đồng thời cũng hiểu sâu sắc hơn về  truyền thống lịch sử - văn hóa dân tộc thời Tiền Hùng Vương và Hùng Vương dựng nước. Đặc biệt việc thực hiện luận án cũng giúp tác giả có nhiều điều kiện và cơ hội trau dồi thêm kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ vận dụng vào công tác giảng dạy về lịch sử - văn hóa, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn lực con người trong sự nghiệp bảo tồn và xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.

Với những kết quả đạt được Luận án đã được Hội đồng gồm 7 thành viên là các học giả, các nhà khoa học đến từ Viện Nghiên cứu Văn hoá; Trường Đại học Văn hoá Hà Nội... thống nhất kết luận: Luận án là công trình nghiên cứu khá toàn diện và hệ thống về đồ gốm giai đoạn Tiền Đông Sơn ở Phú Thọ và Vĩnh Phúc. Luận án góp phần cung cấp thêm những luận cứ chắc chắn cho việc nghiên cứu về gốm giai đoạn Tiền Đông Sơn tại địa bàn 2 tỉnh Phú Thọ và Vĩnh Phúc, xác định một số đặc trưng cơ bản về chất liệu, loại hình, hoa văn và kỹ thuật chế tạo đồ gốm Tiền Đông Sơn từ văn hóa Phùng Nguyên đến Gò Mun, tìm hiểu mối quan hệ giữa các cư dân Tiền Đông Sơn ở Phú Thọ, Vĩnh Phúc và mối quan hệ của các cư dân này với các trung tâm văn hóa khác ở trong và ngoài vùng sông Hồng, cũng như tìm hiểu sâu về vị trí của đồ gốm đối với sự phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội của cư dân Tiền Đông Sơn ở Phú Thọ và Vĩnh Phúc...

Phát biểu tại lễ bảo vệ NCS bày tỏ mong muốn và hy vọng đồ gốm Tiền Đông Sơn được khai thác các giá trị về văn hoá và lịch sử nhiều hơn nữa trong đời sống hiện đại để đồ gốm không chỉ dừng lại ở phạm vi là nguồn hiện vật cho các nhà nghiên cứu và những người yêu thích lịch sử quan tâm, mà quan trọng hơn, đồ gốm sẽ là bằng chứng sinh động nhất để tuyên truyền, giáo dục cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau về truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc.

Hội đồng đã thống nhất thông qua bằng cách bỏ phiếu kín với 7/7 phiếu tán thành, trong đó có 5/7 phiếu xuất sắc; Luận án sẽ được Viện Khoa học xã hội Việt Nam công nhận học vị và cấp tiến sĩ lịch sử cho NCS. Nguyễn Sỹ Toàn trong thời gian tới.

                                                                                     Phạm Vĩnh Hà